
Sarah (Sheila) Peretz Etons
Doğum: 1936, Chelm, Polonya
Çocuk olarak saklandığı sıralarda yaşadıklarını anlatıyor [Görüntülü röportaj: 1990]
İki yıldan fazla bir barakada saklandım. Hiç dışarı çıkmadım. Kışın çok soğuktu. Yazınsa sıcaktı. Bize, ikimiz için de her gün bir somun ekmek ve bir şişe su getiriyordu. Nadiren özel bir günde çorba verirdi. Bazense iş için gitmesi gerekirdi. Bir günlüğüne başka bir kasabaya gönderilirdi. Kendisi, eşi ve kızı o gelene kadar, yani biz açlıktan ölene kadar bir iki gün yiyecek hiçbir şey vermezdi bize. Annemle ben barakadaydık. Bazen geceleri annem lazımlığı temizlemek için dışarı çıktıysa da ben hiçbir zaman çıkmadım. Zaten izin vermezdi. Ben de korkuyordum. O, bizim yapacak hiçbir şeyimiz yoktu. Oynayacak hiçbir şeyimiz yoktu. O zaman altı yaşındaydım. Bilmiyorum… Tavuklarla, samanlarla oynardım, yerdeki samanlarla yani... Köşeye battaniyelerle uyumamız için bir çeşit şilte atardı. Kaldığımız yer böyleydi işte.
İki yıldan fazla bir barakada saklandım. Hiç dışarı çıkmadım. Kışın çok soğuktu. Yazınsa sıcaktı. Bize, ikimiz için de her gün bir somun ekmek ve bir şişe su getiriyordu. Nadiren özel bir günde çorba verirdi. Bazense iş için gitmesi gerekirdi. Bir günlüğüne başka bir kasabaya gönderilirdi. Kendisi, eşi ve kızı o gelene kadar, yani biz açlıktan ölene kadar bir iki gün yiyecek hiçbir şey vermezdi bize. Annemle ben barakadaydık. Bazen geceleri annem lazımlığı temizlemek için dışarı çıktıysa da ben hiçbir zaman çıkmadım. Zaten izin vermezdi. Ben de korkuyordum. O, bizim yapacak hiçbir şeyimiz yoktu. Oynayacak hiçbir şeyimiz yoktu. O zaman altı yaşındaydım. Bilmiyorum… Tavuklarla, samanlarla oynardım, yerdeki samanlarla yani... Köşeye battaniyelerle uyumamız için bir çeşit şilte atardı. Kaldığımız yer böyleydi işte.
Almanya Polonya'yı 1 Eylül 1939'da işgal etti. Alman işgalinin ardından Sarah (o sırada sadece üç yaşındaydı) ve annesi, gettoda yaşamaya zorlandı. Bir gün, Polonyalı Katolik bir polis kendilerini gettonun tasfiye edileceği yönünde uyardı. Sarah ve annesini önce kendi evinde, sonra kendi arazisindeki patates ambarında ve tavuk kümesinde sakladı. Sovyet Kuvvetler bölgeye girene kadar Sarah iki yıldan fazla saklandı. Savaşın ardından Sarah Avrupa'dan 1947'de İsrail'e, oradan da 1963'te Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.
US Holocaust Memorial Museum - Collections