Yuvaya Ait Acı Hatıralar
Farchana Kampı, Doğu Çad
Enlem: 13,598949 / Boylam: 21,795147
Girişteki tabelada “Farchana'ya hoş geldiniz” yazıyor.
Doğu Çad'daki unutulmuş diyarlarda dört yıldan fazla zaman geçiren mültecilerin karşılaştıkları güçlükleri birinci elden görmek için bu terk edilmiş ve ücra çöl kampını 2007 Temmuz'unda ziyaret ettim.
Burada çocuklar sıkıntı ve tehlike arasında gidip gelen bir yaşamla karşı karşıya. Kırmızı killi çamurdan el radyoları ve kahraman figürleri yapıyor, tahta yaylarla hayalî kertenkeleleri avlıyorlar ve çıra toplamak için kamptan çok uzaklaşırlarsa kendilerini dövebilecek — ya da kızlar için daha kötüsünü yapabilecek — yerel Çad halkından uzak duruyorlar.
Ayrıca Darfur'da gördükleri şeylerle başa çıkmaya uğraşıyorlar.
Bir gün kamp içerisinde yer alan üç küçük okuldan birindeki yirmi öğrencilik bir sınıfa renkli kalem ve kağıt dağıttım. Sınıfa istedikleri bir şeyi çizmelerini söyledim — buradaki yaşamları, Darfur'daki yaşamları ya da her ne isterlerse. Neredeyse hepsi köylerine yapılan ve onları buraya sürükleyen saldırıyı çizdiler. Uluslararası sınırın onlara travma yaşatan yerle aralarına bir mesafe koymasına rağmen, kirletilen bir çocukluğun anılarından kaçamıyorlar.
Aynı derecede hırçın ve güzel olan resimleri Darfur'daki yaşamlarını ve her şeyin değiştiği o anı acı verici ayrıntılarıyla birlikte ortaya koyuyor.
Her hafta pazaryerinin dışında arkadaşlarla en sevilen oyunu oynarken... Sabahın köründe toprağı sürmede ve fıstık dikmede babalarına yardımcı olurken... Odun ateşi üzerinde akşam yemeğini pişirmede annelerine yardım ederken...
Helikopter pervanelerinin gürültüsü ve bir saldırının başladığını haber veren bir bombanın ıslık sesi... Çılgınca çocuklarına koşmalarını ve kasaba dışındaki çalılıklara gizlenmelerini söyleyen bir anne... Alev alev yanan otlar, sazdan çatıdan yükselen alevler ve duman... Sırtından vurulan bir amcanın, Cancevit develerinin toynakları altında tozlu yolda cansız yatan arkadaşların ve akrabaların görüntüsü...
Onları köylerinden göç etmeye zorlayan bu travmatik olaylara rağmen çocuklar bana ne zaman eve döneceklerini sordular. Onlara gönülden inanarak verdiğim bir yanıtım hiç olmadı. “Belki barış gücü Darfur'a ulaştığında” diyebilirdim ya da “bir barış anlaşması imzalandığında”. İkinci yanıt şu ana kadar en düşük ihtimalli olanı. Ve eğer diğer Sudanlı mültecilerin kampları bunun bir işaretiyse, bu küçük öğrencilerin bazısı bir gün burada Farchana'daki öğretmenlerinin yerini alabilirler.
Gönderen: Michael Graham | 16 Mayıs 2008