
John Komski
Doğum: 1915, Polonya
II. Dünya Savaşı’nın patlamasının ardından Krakow’u anlatıyor [Görüntülü röportaj: 1992]
Önceleri, ben, Krakow’a sonra geldim. Savaştan birkaç gün sonra geldim. Çok sefil bir hayat sürüyorduk. Çünkü yiyecek diye bir şey yoktu. Bir somun ekmek alabilmek için sabah dörtte kalkmam, fırına gitmem gerekiyordu ve saatlerce sıra bekledikten sonra bir somun ekmek alabiliyordum. Hemen satın alınabilecek hiçbir şey yoktu. Tabi etrafta dolaşan, caddelerde koşuşturup duran bir sürü asker de bu manzaraya dâhildi. Askerlerle ilk karşılaşmam sokakta durdurularak oldu. Bana bir soru soracaklar gibi gelmişti, ama sebepsiz yere tekmelediler durup dururken. İşte o zaman Polonya’nın savaşta olduğunu, işgal edildiğimizi, artık hiçbir şeyin normal olmadığını anlamıştım. Bana vurmasındaki o büyük haksızlığı ta içimde hissetmiştim. Ona hiçbir şey yapmamıştım ki... Bu gün bile gayet canlı hatırlıyorum.
Önceleri, ben, Krakow’a sonra geldim. Savaştan birkaç gün sonra geldim. Çok sefil bir hayat sürüyorduk. Çünkü yiyecek diye bir şey yoktu. Bir somun ekmek alabilmek için sabah dörtte kalkmam, fırına gitmem gerekiyordu ve saatlerce sıra bekledikten sonra bir somun ekmek alabiliyordum. Hemen satın alınabilecek hiçbir şey yoktu. Tabi etrafta dolaşan, caddelerde koşuşturup duran bir sürü asker de bu manzaraya dâhildi. Askerlerle ilk karşılaşmam sokakta durdurularak oldu. Bana bir soru soracaklar gibi gelmişti, ama sebepsiz yere tekmelediler durup dururken. İşte o zaman Polonya’nın savaşta olduğunu, işgal edildiğimizi, artık hiçbir şeyin normal olmadığını anlamıştım. Bana vurmasındaki o büyük haksızlığı ta içimde hissetmiştim. Ona hiçbir şey yapmamıştım ki... Bu gün bile gayet canlı hatırlıyorum.
Yahudi olmayan Polonyalı bir ailede doğan John, güzel sanatlar akademisinden mezun oldu. Almanların 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgalinin ardından John Krakow’a geldi. Krakow’da yiyecek kıtlaşmıştı. İnsanlar hangi yiyecek varsa onu alabilmek için uzun kuyruklar oluşturuyordu. John, Almanlara karşı oluşturulan direnişe katılmaya karar verdi. 1940’ın başlarında iki arkadaşıyla birlikte tehlikede olduklarını hissettiler ve Fransa’ya kaçmayı denemeyi karar verdiler. John bu kaçış denemesi sırasında yakalanarak tutuklandı. Giysisinde kırmızı renkli üçgen işaretiyle siyasi mahkûm olarak, hapis yattığı Auschwitz kampından sağ kurtuldu.
US Holocaust Memorial Museum - Collections