Zάκυνθος

To 1944 o Δήμαρχος Carrer διατάχτηκε, υπό την απειλή όπλου, να παραδώσει κατάλογο των Εβραίων κατοίκων του νησιού. Ο κατάλογος
παραδόθηκε στους Γερμανούς περιέχοντας δυο ονόματα:

Δήμαρχος Carrer και Επίσκοπος Χρυσόστομος. Ο Επίσκοπος, με γενναιότητα, είπε στους Γερμανούς, "Eδώ είναι οι Εβραίοι σας. Εάν επιθυμείτε να απελάσετε τους Εβραίους από τη Ζάκυνθο, πρέπει να πάρετε και μένα να μοιραστώ την τύχη τους."

Στο μεταξύ, όλοι οι Εβραίοι του νησιού κρύβονταν στα ορεινά χωριά. Ενώ όλο το νησί ήξερε τα συμβάντα, ούτε ένας κάτοικος δεν αποκάλυψε το κρησφύγετό τους.

Η ιστορία των Εβραίων της Ζακύνθου είναι παρόμοια με αυτή των συμπατριωτών τους στα άλλα νησιά του Ιονίου. Η σημαντική διαφορά είναι ότι όλοι οι Εβραίοι της Ζακύνθου, που ανέρχονταν σε 275 άτομα, επέζησαν στο Ολοκαύτωμα. Σ’ αυτό συνέτειναν οι γενναίες προσπάθειες των δυο "Δικαίων μεταξύ των Εθνών," του Επισκόπου Χρυσόστομου και του Δημάρχου Λουκά Carrer

Υπάρχουν προφορικές μαρτυρίες ότι ο Χρυσόστομος, πράγματι, επικοινώνησε με τον ίδιο τον Χίτλερ, για να διασώσει τους Εβραίων του νησιού. Δυστυχώς, ένας καταστρεπτικός σεισμός το
1953

κατέστρεψε όλα τα αρχεία του νησιού,
καθιστώντας την επιβεβαίωση αυτής
της επικοινωνίας αδύνατη. Οι ιστορικοί
γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι ποτέ δε
στάλθηκε πλοίο για να απελάσει τους
Εβραίους της Ζακύνθου και ότι όλοι,
και οι 275 Εβραίοι του νησιού,
επέζησαν από το Ολοκαύτωμα.

Οικογένεια Μόρντου πριν από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο
Συναγωγή και Μουσείο Κεχιλά Κεντοσά Γιάννενα

To πρώτο πλοίο που κατέφθασε
με βοήθεια για τα θύματα του σεισμού του 1953 ήταν από το Ισραήλ, μεταφέροντας ένα μήνυμα που έλεγε, "Oι Εβραίοι της Ζακύνθου δεν ξέχασαν ποτέ το Δήμαρχο τους και τον πολυαγαπημένο τους Επίσκοπο και ό,τι έκαναν για μας."