Ραβίνος Μπαρζελέ Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδας

To 1940, η κοινότητα ανήρχετο σε 3.500 μέλη και ήταν εξαπλωμένη σε όλη την πόλη. Με την κατάληψη της Ελλάδας το 1941, ο έλεγχος της Αθήνα περιήλθε στους Ιταλούς, και οι Εβραίοι πέρασαν τρία χρόνια σχετικής ασφάλειας. Πολλοί από τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης για να αποφύγουν την καταδίωξη των Γερμανών αναζήτησαν καταφύγιο στην Αθήνα, και σε άλλες περιοχές που βρίσκονταν κάτω από την κατοχή των Ιταλών.

 

O Επικεφαλής Ραββίνος, Barzelai, είχε ισχυρές διασυνδέσεις με τις δημοτικές αρχές και το ΕΑΜ. Οι διασυνδέσεις αυτές και η υποστήριξη του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, Δαμασκηνού, συνέβαλαν στη διάσωση του 66 τοις εκατό των Εβραίων της πόλης. Ο αρχηγός της αστυνομίας Αθηνών, Άγγελος Έβερτ, εξέδωσε ψευδείς ταυτότητες και ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός έδωσε εντολή στην εκκλησία να εκδώσει ψευδή πιστοποιητικά βάφτισης σε αυτούς που κινδύνευαν να απελαθούν. Στην Αθήνα και στον Πειραιά οι Εβραίοι κρύβονταν σε σπίτια Χριστιανών. Ο αρχηγός της αστυνομίας Αθηνών Έβερτ, ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός καθώς και ο Δήμαρχος του Πειραιά τιμήθηκαν από Yad Vashem.

Oι Eβραίοι ζούσαν στην Αθήνα από τον 3ο αιώνα π.Χ. Ερείπια μιας αρχαίας συναγωγής βρέθηκαν στην Αγορά, στους πρόποδες της Ακρόπολης. Η Εβραϊκή κοινότητα ήταν Ρομανιώτικη, μιλούσε Ελληνικά και είχε αφομοιώσει με το πέρασμα του χρόνου την κουλτούρα της πόλης.

Στις 25 Μαρτίου 1944, Γερμανοί αξιωματικοί απέλασαν 1.690 Εβραίους από την Αθήνα (πολλοί απ' αυτούς ήταν φυγάδες από τη Θεσσαλονίκη) στο Άουσβιτζ-Μπιρκενάου. Μετά τον πόλεμο η Αθήνα έγινε το κατ’ εξοχήν κέντρο μετοίκησης για τους Εβραίους που επέστρεφαν στην Ελλάδα, και ο Εβραϊκός πληθυσμός αυξήθηκε σε 4.940. Σήμερα στην Αθήνα κατοικούν 3.000 Εβραίοι και η πρωτεύουσα εξακολουθεί να αποτελεί το κέντρο της Εβραϊκής ζωής στην Ελλάδα.

Η Αθήνα σήμερα ΕΟΤ